Gümrük vergisi, KDV, stopaj, GTSF ve FİF hangi tutar üzerinden hesaplanır, KDV'nin matrahına neler girer? Lefkoşa'daki gümrük müşavirinden, kalem kalem.
Kısa cevap: KKTC'de ithalatta ödenen tutar tek bir orandan çıkmaz. Vergiler eşyanın gümrük kıymeti (genellikle CIF: mal bedeli + navlun + sigorta) üzerinden, GTİP koduna bağlı oranlarla hesaplanır. Gümrük Vergisi ve fonlar bu kıymet üzerinden alınır; KDV ise en sonda ve en geniş matrah üzerinden — Katma Değer Vergisi Yasası'nın (47/1992) 21'inci maddesi ithalatta matrahı, gümrük kıymeti ile ithalat sırasında ödenen vergi, resim, harç, pay ve fonların toplamı olarak tanımlar. Bu yüzden “oranları toplayıp” yapılan tahmin gerçek tutardan düşük çıkar.
Hesabın başladığı yer gümrük kıymetidir — faturadaki tutar değil. Kıymet çoğu işlemde CIF değeridir:
Faturanız yalnız mal bedelini gösteriyor olabilir (örneğin FOB veya EXW teslim). Bu durumda taşıma ve sigorta bedelleri kıymete eklenir. Bu yüzden “fatura 1.000 dolar, o zaman vergi şu kadar” hesabı baştan eksik kurulur.
Ayrıca kıymetin hangi para biriminde olduğu ve beyan günündeki kur da tutarı etkiler.
Bütün oranlar eşyanın GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) koduna bağlıdır — KKTC'de 12 haneli olan bu kod, hangi vergilerin hangi oranda uygulanacağını ve ön izin gerekip gerekmediğini belirler. Birbirine yakın iki pozisyon arasında KDV veya gümrük vergisi belirgin şekilde farklı olabilir; yanlış sınıflandırma fazla vergiye, eşyanın bekletilmesine, hatta cezaya yol açabilir.
Ücretsiz Gümrük Tarife Motoru'muzda eşya adı veya GTİP kodu ile arayın; gümrük vergisi, KDV, stopaj, GTSF, FİF oranlarını ve ön izin durumunu tek ekranda görün.
Gümrük Tarife Motoru'nu aç →| Kalem | Matrah (neyin üzerinden) |
|---|---|
| Gümrük Vergisi (GV) | Gümrük kıymeti (CIF) — oran menşeye göre: Türkiye ve AB/EFTA menşeli eşyada çoğu pozisyonda muafiyet, üçüncü ülke menşeli eşyada genel oran |
| Stopaj | Gümrük kıymeti — GTİP'e bağlı oran |
| GTSF Gelir ve Tüketimi Sınırlama Fonu | Gümrük kıymeti — belirli kalemlerde |
| FİF Fiyat İstikrar Fonu | Kimi kalemlerde yüzde, kimi kalemlerde birim başına (örn. TL/Kg, TL/Adet) — gıda, içecek, tütün ve bazı ürünlerde |
| KDV | Gümrük kıymeti + ithalatta ödenen vergi, resim, harç, pay ve fonlar + fiili ithalata kadar oluşan giderler (47/1992 md.21). İthalat stopajı bu matraha girmez — yasa onu açıkça hariç tutar. Oran, eşyanın KDV cetveline göre değişir |
| Diğer | Araç ve tütün gibi kalemlerde ayrıca rıhtım harcı, güvenlik kuvvetleri katılım payı, bandrol gibi yükümlülükler doğar |
Çoğu kişi hesabı şöyle yapar: “gümrük vergisi şu kadar, KDV bu kadar — toplarım, yükü bulurum.” Bu hesap her zaman olması gerekenden düşük çıkar, çünkü kalemler yan yana değil üst üste binmektedir:
Yani KDV, yalnız malın değeri üzerinden değil; üzerine binmiş vergilerle büyümüş bir matrah üzerinden alınır. Oranları toplayarak yapılan tahminle gerçek tahakkuk arasındaki fark buradan doğar — ve kalem sayısı arttıkça fark büyür.
Yasal dayanak: Katma Değer Vergisi Yasası (47/1992) madde 21, ithalatta matrahı üç unsurun toplamı olarak tanımlar: eşyanın gümrük vergisine esas olan değeri (gümrük vergisi değer esasına göre alınmıyorsa ya da eşya muafsa CIF değeri); ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç, pay veya fonlar — ithalat stopajı (Gelir Vergisi Yasası md.31(4) kesintisi) bu toplamın dışında tutulur; ve fiili ithalata kadar yapılan diğer gider ve ödemeler ile fiyat/kur farkı gibi ödemeler.
Son maddeye dikkat: fiili ithalata kadar oluşan giderler de matraha girebilir. Eşyanız gümrükte beklediyse ya da beklenmedik masraflar doğduysa, hesap ilk baktığınız tablodan farklı sonuçlanır.
Gümrük vergisi menşeye göre muaf olabilir — ama muafiyet yalnız GV'yi ilgilendirir. KDV, stopaj, GTSF ve varsa FİF ödenmeye devam eder. Ayrıca menşe, malı satın aldığınız ülke değil üretildiği ülkedir: Türkiye'den satın aldığınız Çin menşeli bir cihaz, üçüncü ülke menşeli sayılır.
Kargo ve posta gönderileri de gümrük işlemine tabidir. Muafiyet uygulanıp uygulanmayacağı eşyanın niteliğine, değerine ve gönderim şekline bağlıdır; ticari nitelikte görülen gönderilerde vergi doğar.
Arama sonuçlarında çıkan hesaplama araçlarının çoğu Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre çalışır. KKTC'nin tarife cetveli, KDV cetvelleri ve fonları farklıdır; TC hesaplayıcısıyla yapılan tahmin burada geçerli değildir.
Gümrükte bekleyen eşya için süre ve depolama maliyeti işler. Beklemek tutarı azaltmaz; çoğu zaman artırır. Gönderiniz bekletiliyorsa vakit kaybetmeden durumu netleştirin.
Bu sayfa yol gösterir; kendi eşyanızın cevabı ise bir çalışma gerektirir. Gümrük Raporu, sorduğunuz soruya göre hazırlanan özel bir rapordur: maliyet yönlü olabilir (tarife sınıflandırması ve ödenecek kalemler), mevzuat yönlü olabilir (ön izin, belge ve süreç yükümlülükleri) ya da ikisi birlikte. Kapsamı talebinize göre belirlenir ve buna göre fiyatlandırılır.
Gümrük Raporu için bize ulaşın 0533 865 86 58Devamı: Gümrük Tarife Motoru (eşyanızın oranlarını arayın) · KKTC gümrük rehberi · kolay ithalat rehberi.
Bu rehber Gülden Sonsal Gümrükleme tarafından hazırlanmıştır — Organize Sanayi Bölgesi Gümrük Alanı, Lefkoşa, KKTC. 20 yılı aşkın gümrük müşavirliği deneyimi; e-Gümrük (gbs.gov.ct.tr) süreçlerinin tam yönetimi. Yazıdaki oranlar ve mekanizma bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı tahakkuk beyanın tescilinde oluşur. Son güncelleme: 3 Ağustos 2026.